fernando
05-08-2008, 12:24
Barok Sanat
İtalyan Barok Sanatı Michelangelo’dan kaynaklanan büyük hacimler doğrultusunda hareket etmiş olmasına rağmen özellikle, İspanyol Sanatının ağır süslemelerinden kaçınan bir üslup yaratmaya çalışmıştır. Barok kelimesi İspanyolca “kusurlu inci anlamına gelen ve kuyumculukta kullanılan Barrueco’dan (Portekizce Barroco) ya da Skolastik mantığın tasarım şekillerinden biri olan Barroco’dan kaynaklanmıştır."[1] Ancak Barok terimi XIX. yüzyıl başlarında Yeni-Klasikçi (Neo- Classic) eleştirmenler tarafından aşırılığın ve kötü zevkin eşanlamlısı olarak Rokoko ile neredeyse eş anlamlı olarak kullanılmaktaydı. Rokoko sıfatı ise, sanat tarihçisi Bazin’e göre; “daha eski olmak gibi bir anlam taşıyordu."[2]Bu nedenle Rokoko’nun da terim olarak daha iyi bir ünü yoktu. Bu sıfat “XV. Louis üslubunun acayip formlarını alaya almak için gravürcü Cochin tarafından 1755’te kullanılmıştı.” [3] Günümüzde ise bu iki terimi sanat tarihçileri aşağılayıcı ve yergi içeren anlamlarını kaybederek bir dönemin sınıflandırılmasında kullanılan önemli bir niteliksel ifade düzeyine yükseltmişlerdir. Hatta Barok Sanat, Klasisizme karşıt bir sanatsal tutum içinde değerlendirilmekle kalmayıp, çağdaş estetikçiler tarafından yüceltilmiş bir estetik değer olarak da karşılanmıştır. Böylelikle çağdaş estetikçiler XVII. yüzyılın sanatını da bu tutumun belli bir tarzı olarak nitelendirmişlerdir. Dönemlerin sınıflandırılmasında kullanılan bu isimler dar anlamında kullanıldıklarında tarihsel bir yaftadan daha öteye gitmeyecektir. Bu anlamda ne Rönesans’ın, ne de Gotik Sanatın, sanatsal ve kültürel dönemleri ifade etmek için uygun terimler olamadıklarını en azından kapsamada yetersizlik barındırdıklarını rahatlıkla öne sürebiliriz. Örneğin; Güney İtalya çıkışlı olan Barok Sanat üslubunun Maniyerist Sanat anlayışı ile son bulduğu söylenmekle birlikte Maniyerizm yine de resim sanatında Michelangelo’nun Sistine Şapel apsisine yaptığı Mahşer duvar freski ile başlamaktadır. Çünkü “Maniyerist resimler dengeye ve simetriye dayalı olmayan yapısıyla, deformasyonlarla, kompozisyonlarında kullandıkları mekan belirsizlikleriyle, orantıya ve dikey-yatay hareketlerin dışında basit S hareketleri olan Latince Figura Serpentinata’larla ve ovallikler gibi dinamik bulgularla donanımlı” [4] olarak Baroğun biçimsel özelliklerini taşımaktadırlar. Bu formsal nitelendirmeli sınıflandırmaların özünde bir Biçimcilik (formalizm) olmasına rağmen 1600 ile 1775 yılları arasındaki Avrupa’ya özgül karakterini veren sanata ad olarak Barok denilmiştir. Genel olarak bu üslup Kuzey Avrupa’dan çok Bavyera, Avusturya ve İspanya’da görülmüştür. Özellikle belirtmek gerekir ki bu üslup, İspanya’nın sömürgeleştirme politikası ile Güney Amerika’ya da yayılmıştır. Amerika’yı koloni haline getirerek dünya egemenliğini kurma amaçları, İspanya’nın Rönesans ve Reformasyon’a karşı oluşunun da nedenlerinden başlıcasıydı. Çünkü “Cizvitlerin Protestanlara karşı yürüttükleri gizli savaşı, İspanya silahla çözümlemeye kalkıyordu. Ancak Hollanda’nın 1581’de İspanyol egemenliğinden kurtulması, ayrıca İspanyol donanmasının İngilizlere yenilmesi, bu girişimleri başarısızlığa uğrattı.”[5] Ve bu durum İngiltere ve Hollanda’nın dinsel baskılardan kurtularak ekonomik ve kültürel hamleler yapmalarına sebep olmuştur. Ancak yine de tüm Avrupa’da saray soylularının gücü yanında kilisenin gücü ikinci plana düşmüştü. Yavaş yavaş ekonomik zenginliğin dünyevi değerlere yönelmek açısından faydaları soylular dışındaki orta halli toplum insanlarınca da fark edilmeye başlanmıştır.
Devamı için:
http://www.hakandaloglu.com/sanatyazilari/ItalyanBarokResmiI.htm
İtalyan Barok Sanatı Michelangelo’dan kaynaklanan büyük hacimler doğrultusunda hareket etmiş olmasına rağmen özellikle, İspanyol Sanatının ağır süslemelerinden kaçınan bir üslup yaratmaya çalışmıştır. Barok kelimesi İspanyolca “kusurlu inci anlamına gelen ve kuyumculukta kullanılan Barrueco’dan (Portekizce Barroco) ya da Skolastik mantığın tasarım şekillerinden biri olan Barroco’dan kaynaklanmıştır."[1] Ancak Barok terimi XIX. yüzyıl başlarında Yeni-Klasikçi (Neo- Classic) eleştirmenler tarafından aşırılığın ve kötü zevkin eşanlamlısı olarak Rokoko ile neredeyse eş anlamlı olarak kullanılmaktaydı. Rokoko sıfatı ise, sanat tarihçisi Bazin’e göre; “daha eski olmak gibi bir anlam taşıyordu."[2]Bu nedenle Rokoko’nun da terim olarak daha iyi bir ünü yoktu. Bu sıfat “XV. Louis üslubunun acayip formlarını alaya almak için gravürcü Cochin tarafından 1755’te kullanılmıştı.” [3] Günümüzde ise bu iki terimi sanat tarihçileri aşağılayıcı ve yergi içeren anlamlarını kaybederek bir dönemin sınıflandırılmasında kullanılan önemli bir niteliksel ifade düzeyine yükseltmişlerdir. Hatta Barok Sanat, Klasisizme karşıt bir sanatsal tutum içinde değerlendirilmekle kalmayıp, çağdaş estetikçiler tarafından yüceltilmiş bir estetik değer olarak da karşılanmıştır. Böylelikle çağdaş estetikçiler XVII. yüzyılın sanatını da bu tutumun belli bir tarzı olarak nitelendirmişlerdir. Dönemlerin sınıflandırılmasında kullanılan bu isimler dar anlamında kullanıldıklarında tarihsel bir yaftadan daha öteye gitmeyecektir. Bu anlamda ne Rönesans’ın, ne de Gotik Sanatın, sanatsal ve kültürel dönemleri ifade etmek için uygun terimler olamadıklarını en azından kapsamada yetersizlik barındırdıklarını rahatlıkla öne sürebiliriz. Örneğin; Güney İtalya çıkışlı olan Barok Sanat üslubunun Maniyerist Sanat anlayışı ile son bulduğu söylenmekle birlikte Maniyerizm yine de resim sanatında Michelangelo’nun Sistine Şapel apsisine yaptığı Mahşer duvar freski ile başlamaktadır. Çünkü “Maniyerist resimler dengeye ve simetriye dayalı olmayan yapısıyla, deformasyonlarla, kompozisyonlarında kullandıkları mekan belirsizlikleriyle, orantıya ve dikey-yatay hareketlerin dışında basit S hareketleri olan Latince Figura Serpentinata’larla ve ovallikler gibi dinamik bulgularla donanımlı” [4] olarak Baroğun biçimsel özelliklerini taşımaktadırlar. Bu formsal nitelendirmeli sınıflandırmaların özünde bir Biçimcilik (formalizm) olmasına rağmen 1600 ile 1775 yılları arasındaki Avrupa’ya özgül karakterini veren sanata ad olarak Barok denilmiştir. Genel olarak bu üslup Kuzey Avrupa’dan çok Bavyera, Avusturya ve İspanya’da görülmüştür. Özellikle belirtmek gerekir ki bu üslup, İspanya’nın sömürgeleştirme politikası ile Güney Amerika’ya da yayılmıştır. Amerika’yı koloni haline getirerek dünya egemenliğini kurma amaçları, İspanya’nın Rönesans ve Reformasyon’a karşı oluşunun da nedenlerinden başlıcasıydı. Çünkü “Cizvitlerin Protestanlara karşı yürüttükleri gizli savaşı, İspanya silahla çözümlemeye kalkıyordu. Ancak Hollanda’nın 1581’de İspanyol egemenliğinden kurtulması, ayrıca İspanyol donanmasının İngilizlere yenilmesi, bu girişimleri başarısızlığa uğrattı.”[5] Ve bu durum İngiltere ve Hollanda’nın dinsel baskılardan kurtularak ekonomik ve kültürel hamleler yapmalarına sebep olmuştur. Ancak yine de tüm Avrupa’da saray soylularının gücü yanında kilisenin gücü ikinci plana düşmüştü. Yavaş yavaş ekonomik zenginliğin dünyevi değerlere yönelmek açısından faydaları soylular dışındaki orta halli toplum insanlarınca da fark edilmeye başlanmıştır.
Devamı için:
http://www.hakandaloglu.com/sanatyazilari/ItalyanBarokResmiI.htm