ÖzgürSaglam
07-26-2006, 14:13
SONER EGESEL İLE GİTAR EĞİTİMİ GİTAR EĞİTİMCİLİĞİ VE PERFORMANS ÜZERİNE YAPILAN RÖPORTAJ Yazan: Veysel Özgür SAĞLAM
Bugün Türkiye’de gitar ve gitar müziğine ilişkin değerlendirmelerde Soner EGESEL adıyla karşılaşılması bir tesadüf değildir. Soner EGESEL’in Solist kimliği yanı sıra Bilkent Gitar Üçlüsü adıyla anılan gitar topluluğuyla uzun yıllara yayılan etkinlikleri Türkiye’de gitar müziğinin belli ölçülerde daha bilindik, daha aranılan ve daha çok tüketilen bir pazara sahip olmasının öncülüğünü yaptığı söylenebilir. Doğal olarak böylesi bir pazarın oluşması da müzik eğitimi kurumlarını ve müzik eğitimi çevrelerini doğrudan etkilemekte, bu etkiler öğrenci sayılarının artışında müzik eğitimi programlarında gitar ile ilgili derslerin konulmasında ve gitar eğitimcilerinin aranılıyor olmasında kendini göstermektedir.
Bu değişimin bugünkü öncülerinden olan sayın EGESEL’in söz konusu toplulukta diğer iki değerli gitaristle birlikte büyük bir özveriyle sürdürdükleri üçlü gitar topluluğunun varlığı gitar müziği açısında iyi işlerin başarılmasına öncülük etse de Soner EGESEL’in Solistlik yanının Türkiye’de daha erken bir tarihte görülmesinin önüne geçmiş olabileceğini söylemek yanlış bir değerlendirme olmayacaktır. Gitar alanında Solist olarak anılan gitarcılarımızın sayılarının birkaç tane olduğu düşünülürse ve halen aktif olarak solistlik çalışmalarını sürdürenlerin daha da az olduğu düşünüldüğünde böylesi bir değerde gitarcının uzun yıllar solo konserlerde bulunamamış olmasının ülkemiz gitar müziği açısından bir eksiklik olduğu söylenebilir.
Bunun yanı sıra Soner EGESEL’in Gitar Üçlüsü olarak yaptığı çalışmaların kendi müzikal seviyesinin artışına müzikal görüşlerinin ve sanatçılığının olgunlaşmasına katkısı olabileceği gibi olağan üstü bir gitar müziği dağarıyla da buluştuğu ve bu dağarın tüm olumlu etkilerini üzerinde taşıyarak üstün niteliklerle donandığı söylenebilir. Bugün gitar ve gitar müziğine uzak yakın bir çok kişinin Soner EGESEL adını biliyor olması kabul edilse de Soner EGESEL’in gitar müziği açısından değeri, yaşamını bu alana feda edişi, vefası ve özverisiyle karşılaştıkları, buluştukları veya bu açılardan Sayın EGESEL’i tanıyabildikleri söylenemez.
Bu yazıya konu edilerek röportaj yapılan Soner EGESEL ve belki de yeni yazıların konusu edilebilecek diğer gitaristlerle ilgili araştırma , makale veya röportaj türü yazı etkinliklerinin yayınlanması bu alandaki bilinmezlikleri ortaya çıkarmaya yönelik bir ihtiyacı karşılar nitelikte görülmelidir. Ayrıca bu yazıyla ortaya konan Röportajın gitar müziğine duyarlı, gitar müziğine daha yakın kişilerin gitar müziğine öncülük etmiş şahsiyetlerle yazı düzleminde buluşması açısından da olumlu etkiler taşıdığı söylenebilir. Bu bağlamda bu tür yazıların müzik alanında nitelikli yayın anlayışı çizgisini koruyan www.klasikgitarcc.com’ un “Geniş Okuyucu Kitlesi” ile buluşması da bizce önemlidir. Aşağıda kısa özgeçmişi verilen Soner EGESEL’le “Gitar Eğitimi, Gitar Eğitimciliği ve Performans” üzerine yapılan sınırlı bir röportaja yer verilmiştir.
Soner EGESEL’in Kısa Özgeçmiş’i:
1968 yılında Ankara'da doğdu. Gitar çalışmalarına 16 yaşında Şebnem BEK ve Gürsel SÜER ile başladı. Onların yönlendirmesi ile O.D.T.Ü. Klasik Gitar kulübünde Ahmet KANNECİ'nin öğrencisi oldu. Daha sonra Hacettepe Üniversitesi yarı zamanlı Gitar Bölümü'ne ve Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi tam zamanlı Gitar Bölümü'ne geçtı. Lisans öğrenimine Polonya'lı Gitarist Ireneusz STRACHOCKI ile devam etti.
Öğrenimini Yüksek Onur Derecesi ile bitirdi. Mezuniyet sınavında Malcom ARNOLD'un Gitar Gıtar Konçertosu'nun Türkiye'de ilk seslendirilişini gerçekleştidi. 1994 yılında başladığı Bilkent Üniversitesi Yüksek Lisans Bölümü'nü Yüksek Onur derecesi ile tamamladı. Gitar hayatı boyunca solo resitallerinin yanı sıra birçok oda müziği topluluklarıyla konserler verdi. Radyo ve televizyon programları yaptı. 1996 yılında 3.Bilkent Uluslararası Anadolu Müzik Festivali'nde Bilkent Senfoni Orkestrası ile Vivaldi La Majör Gitar Konçertosu'nu seslendirdi. 2000 yılında Bilkent Senfoni Orkestrası ile J. Rodrigo’ nun Aranjuez Konçertosu’nu seslendirdi. 2000 yılında Bilkent Üniversitesi Sanatta Yeterlilik programını yüksek onur derecesi ile tamamladı.
Öğrencilik hayatı boyunca yurt içi ve yurt dışında katıldığı kurslarda Leo BROUWER, Costas COTSIOLIS, Hubert KAPPEL, Narco SOCIAS, Marco de SANTI, Joseph HENRIQUEZ gibi ustalarla çalıştı. Şuan Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarında öğretim üyesi olarak çalışmalarına solo devam etmektedir.
Soner EGESEL’in Gitar Eğitimi, Gitar Eğitimciliği ve Performans Üzerine Görüşleri ve Soruları İçeren Röportaj Metni:
ÖS:Konser sanatçılarının hayatları neredeyse çalışmakla geçiyor kendimize vakit ayıramıyor ve düzensiz yaşıyoruz bu durumu açıklar mısınız?
SE:Bu kişinin amacına bağlı,amacı güzel müzik yapmaksa nelerin lazım olması gerektiğini bilmeli. Bu kişiden kişiye değişir kimi 10 saatte kimi 25 saatte kendini hazırlayabilir, bazıları konsere yakın yoğun çalışır bazıları da konserden 1 ay önce eserlerini bitirir.Aslında çok düzenli yaşamak günlük çalışma yapmak önemlidir.
ÖS:Uzun süren bir sporculuk yaşamınız olduğunu biliyorum. Bu bağlamda spor yapmanın öneminden ve çalışmalarınıza katkısından söz etmek ister misiniz?
SE:Bütün sporların fiziksel faydası vardır.Benim yaptığım sporların konsantrasyonla ilgisi vardır.Ben karate-do ve Taici-chuan çalıştım hem konsantrasyonu arttırmak hem de kasların kontrolü için faydalıdır,bunlar benim çalıştıklarım.
Gitar çalışması yapmadan önce muhakkak tüm vücudun formda olması lazım aksi taktirde sakatlanmalara yol açılabilir.Düzenli olarak spor yapmanın müzisyenler için faydalı olduğunu düşünüyorum.
ÖS:Gitar öğrencilerinizin gelişimleri için seviye ve yaş farklılıklarına göre ne gibi yöntemler uyguluyor ve sorunlar yaşanmaması için aldığınız önlemler var mı?
SE:</B>Evet, bir takım yöntemler uyguluyorum, örneğin çocuk yaştakilere sevilen çizgi filmlerin,bilinen reklamların,dizilerin ve filmlerin müziklerini kullanıyorum. Bu çalışma yöntemi onların dikkatlerini toplayıp motivasyonlarını arttırıyor. çalışmaları kısa kısa ve bol aralıklarla yapıp çocuğun karakterine uygun davranıyorum ama bu zaman içinde duruma göre değişiyor otoriter yada daha yumuşak davranabiliyorum. Muhakkak yavaş ve sıkmadan ilerlemek gerek. Farklı enstrümanlarla grup çalışmasına da yer vermekte yarar var.
ÖS:Sizce konservatuarlarda gitar çalgısına yeterince önem veriliyor mu? Konservatuar yönetiminin gitar eğitimine bakışını genel olarak değerlendirir misiniz?
SE:Bugün ülkemizde gitar açısından yüksek bir öğrenci potansiyeli var konservatuarlarda sayı ve kapasite yönünden yeterli tam zamanlı gitar bölümü yok.Zaten yüksek düzeyde gitar eğitimi yapabilecek hoca sayısı da az. Ülkemizde değerli gitar hocaları var, sayı olarak çok az. Okullarda gitar bölümlerine verilen değeri arttığını söyleyebilirim. Bu sevindirici. Fakat müfredat ve eğitim sistemi olarak hala gerideyiz.Öğretici olmaktan çok dikte edici olabiliyoruz, bunuda hemen değiştirmeliyiz. Örneğin duate (uygun parmak seçimi) konusunu öğrenciye sebepleri ile öğretmek, yardım almadan duate yapabilir hale getirmek lazım.Öğrenciye hazır duate vermek doğru değildir.
ÖS:Ülkemizde müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda gitar eğitimine de yer verilmektedir. Bu konudaki görüşlerinizi açıklar mısınız?
SE:Aslında Eğitim fakültelerini çok iyi tanımıyorum.Öğretmen olacak adaylara tavsiyem araştırmaya özel özen göstersinler, ülkemizin şartları ortada bu nedenle söz sahibi kişilerle mümkünse çalışmaları veya her konuda fikir almaları uygun olur. Bütün konserleri, atelye çalışmalarını ve yayınları mümkün olduğunca takip etmeliler. Gitar müziği konusunda açık fikirli olmalılar...Okul idareleri gitar eğitiminin beklenen, özlenen seviyeye ulaşmasında yardımcı olacaklardır, buna inanıyorum.
ÖS:Sizce konser müzisyenleri ile müzik öğretmenin,gitarda yetişme süreci açısından ne gibi farklılıklar ve benzerlikler bulunmalıdır?
SE:çalışmalar konusunda farklı kısımlara özen göstermeleri inanıyorum. Konser müzisyenliği için çalışmakla, gitar öğretimi için çalışmak arasında çok fark var. Her iki biçimde de donanmış gitaristler, öğrenciler için çok faydalıdır. Benzerlikler konusunda; repertuara çok hakim olunmalı, teknik, dönem özellikleri, stil ve dünya gitar müziği konusunda yeterince donanımlı olmalı.
Bugün Türkiye’de gitar ve gitar müziğine ilişkin değerlendirmelerde Soner EGESEL adıyla karşılaşılması bir tesadüf değildir. Soner EGESEL’in Solist kimliği yanı sıra Bilkent Gitar Üçlüsü adıyla anılan gitar topluluğuyla uzun yıllara yayılan etkinlikleri Türkiye’de gitar müziğinin belli ölçülerde daha bilindik, daha aranılan ve daha çok tüketilen bir pazara sahip olmasının öncülüğünü yaptığı söylenebilir. Doğal olarak böylesi bir pazarın oluşması da müzik eğitimi kurumlarını ve müzik eğitimi çevrelerini doğrudan etkilemekte, bu etkiler öğrenci sayılarının artışında müzik eğitimi programlarında gitar ile ilgili derslerin konulmasında ve gitar eğitimcilerinin aranılıyor olmasında kendini göstermektedir.
Bu değişimin bugünkü öncülerinden olan sayın EGESEL’in söz konusu toplulukta diğer iki değerli gitaristle birlikte büyük bir özveriyle sürdürdükleri üçlü gitar topluluğunun varlığı gitar müziği açısında iyi işlerin başarılmasına öncülük etse de Soner EGESEL’in Solistlik yanının Türkiye’de daha erken bir tarihte görülmesinin önüne geçmiş olabileceğini söylemek yanlış bir değerlendirme olmayacaktır. Gitar alanında Solist olarak anılan gitarcılarımızın sayılarının birkaç tane olduğu düşünülürse ve halen aktif olarak solistlik çalışmalarını sürdürenlerin daha da az olduğu düşünüldüğünde böylesi bir değerde gitarcının uzun yıllar solo konserlerde bulunamamış olmasının ülkemiz gitar müziği açısından bir eksiklik olduğu söylenebilir.
Bunun yanı sıra Soner EGESEL’in Gitar Üçlüsü olarak yaptığı çalışmaların kendi müzikal seviyesinin artışına müzikal görüşlerinin ve sanatçılığının olgunlaşmasına katkısı olabileceği gibi olağan üstü bir gitar müziği dağarıyla da buluştuğu ve bu dağarın tüm olumlu etkilerini üzerinde taşıyarak üstün niteliklerle donandığı söylenebilir. Bugün gitar ve gitar müziğine uzak yakın bir çok kişinin Soner EGESEL adını biliyor olması kabul edilse de Soner EGESEL’in gitar müziği açısından değeri, yaşamını bu alana feda edişi, vefası ve özverisiyle karşılaştıkları, buluştukları veya bu açılardan Sayın EGESEL’i tanıyabildikleri söylenemez.
Bu yazıya konu edilerek röportaj yapılan Soner EGESEL ve belki de yeni yazıların konusu edilebilecek diğer gitaristlerle ilgili araştırma , makale veya röportaj türü yazı etkinliklerinin yayınlanması bu alandaki bilinmezlikleri ortaya çıkarmaya yönelik bir ihtiyacı karşılar nitelikte görülmelidir. Ayrıca bu yazıyla ortaya konan Röportajın gitar müziğine duyarlı, gitar müziğine daha yakın kişilerin gitar müziğine öncülük etmiş şahsiyetlerle yazı düzleminde buluşması açısından da olumlu etkiler taşıdığı söylenebilir. Bu bağlamda bu tür yazıların müzik alanında nitelikli yayın anlayışı çizgisini koruyan www.klasikgitarcc.com’ un “Geniş Okuyucu Kitlesi” ile buluşması da bizce önemlidir. Aşağıda kısa özgeçmişi verilen Soner EGESEL’le “Gitar Eğitimi, Gitar Eğitimciliği ve Performans” üzerine yapılan sınırlı bir röportaja yer verilmiştir.
Soner EGESEL’in Kısa Özgeçmiş’i:
1968 yılında Ankara'da doğdu. Gitar çalışmalarına 16 yaşında Şebnem BEK ve Gürsel SÜER ile başladı. Onların yönlendirmesi ile O.D.T.Ü. Klasik Gitar kulübünde Ahmet KANNECİ'nin öğrencisi oldu. Daha sonra Hacettepe Üniversitesi yarı zamanlı Gitar Bölümü'ne ve Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi tam zamanlı Gitar Bölümü'ne geçtı. Lisans öğrenimine Polonya'lı Gitarist Ireneusz STRACHOCKI ile devam etti.
Öğrenimini Yüksek Onur Derecesi ile bitirdi. Mezuniyet sınavında Malcom ARNOLD'un Gitar Gıtar Konçertosu'nun Türkiye'de ilk seslendirilişini gerçekleştidi. 1994 yılında başladığı Bilkent Üniversitesi Yüksek Lisans Bölümü'nü Yüksek Onur derecesi ile tamamladı. Gitar hayatı boyunca solo resitallerinin yanı sıra birçok oda müziği topluluklarıyla konserler verdi. Radyo ve televizyon programları yaptı. 1996 yılında 3.Bilkent Uluslararası Anadolu Müzik Festivali'nde Bilkent Senfoni Orkestrası ile Vivaldi La Majör Gitar Konçertosu'nu seslendirdi. 2000 yılında Bilkent Senfoni Orkestrası ile J. Rodrigo’ nun Aranjuez Konçertosu’nu seslendirdi. 2000 yılında Bilkent Üniversitesi Sanatta Yeterlilik programını yüksek onur derecesi ile tamamladı.
Öğrencilik hayatı boyunca yurt içi ve yurt dışında katıldığı kurslarda Leo BROUWER, Costas COTSIOLIS, Hubert KAPPEL, Narco SOCIAS, Marco de SANTI, Joseph HENRIQUEZ gibi ustalarla çalıştı. Şuan Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarında öğretim üyesi olarak çalışmalarına solo devam etmektedir.
Soner EGESEL’in Gitar Eğitimi, Gitar Eğitimciliği ve Performans Üzerine Görüşleri ve Soruları İçeren Röportaj Metni:
ÖS:Konser sanatçılarının hayatları neredeyse çalışmakla geçiyor kendimize vakit ayıramıyor ve düzensiz yaşıyoruz bu durumu açıklar mısınız?
SE:Bu kişinin amacına bağlı,amacı güzel müzik yapmaksa nelerin lazım olması gerektiğini bilmeli. Bu kişiden kişiye değişir kimi 10 saatte kimi 25 saatte kendini hazırlayabilir, bazıları konsere yakın yoğun çalışır bazıları da konserden 1 ay önce eserlerini bitirir.Aslında çok düzenli yaşamak günlük çalışma yapmak önemlidir.
ÖS:Uzun süren bir sporculuk yaşamınız olduğunu biliyorum. Bu bağlamda spor yapmanın öneminden ve çalışmalarınıza katkısından söz etmek ister misiniz?
SE:Bütün sporların fiziksel faydası vardır.Benim yaptığım sporların konsantrasyonla ilgisi vardır.Ben karate-do ve Taici-chuan çalıştım hem konsantrasyonu arttırmak hem de kasların kontrolü için faydalıdır,bunlar benim çalıştıklarım.
Gitar çalışması yapmadan önce muhakkak tüm vücudun formda olması lazım aksi taktirde sakatlanmalara yol açılabilir.Düzenli olarak spor yapmanın müzisyenler için faydalı olduğunu düşünüyorum.
ÖS:Gitar öğrencilerinizin gelişimleri için seviye ve yaş farklılıklarına göre ne gibi yöntemler uyguluyor ve sorunlar yaşanmaması için aldığınız önlemler var mı?
SE:</B>Evet, bir takım yöntemler uyguluyorum, örneğin çocuk yaştakilere sevilen çizgi filmlerin,bilinen reklamların,dizilerin ve filmlerin müziklerini kullanıyorum. Bu çalışma yöntemi onların dikkatlerini toplayıp motivasyonlarını arttırıyor. çalışmaları kısa kısa ve bol aralıklarla yapıp çocuğun karakterine uygun davranıyorum ama bu zaman içinde duruma göre değişiyor otoriter yada daha yumuşak davranabiliyorum. Muhakkak yavaş ve sıkmadan ilerlemek gerek. Farklı enstrümanlarla grup çalışmasına da yer vermekte yarar var.
ÖS:Sizce konservatuarlarda gitar çalgısına yeterince önem veriliyor mu? Konservatuar yönetiminin gitar eğitimine bakışını genel olarak değerlendirir misiniz?
SE:Bugün ülkemizde gitar açısından yüksek bir öğrenci potansiyeli var konservatuarlarda sayı ve kapasite yönünden yeterli tam zamanlı gitar bölümü yok.Zaten yüksek düzeyde gitar eğitimi yapabilecek hoca sayısı da az. Ülkemizde değerli gitar hocaları var, sayı olarak çok az. Okullarda gitar bölümlerine verilen değeri arttığını söyleyebilirim. Bu sevindirici. Fakat müfredat ve eğitim sistemi olarak hala gerideyiz.Öğretici olmaktan çok dikte edici olabiliyoruz, bunuda hemen değiştirmeliyiz. Örneğin duate (uygun parmak seçimi) konusunu öğrenciye sebepleri ile öğretmek, yardım almadan duate yapabilir hale getirmek lazım.Öğrenciye hazır duate vermek doğru değildir.
ÖS:Ülkemizde müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda gitar eğitimine de yer verilmektedir. Bu konudaki görüşlerinizi açıklar mısınız?
SE:Aslında Eğitim fakültelerini çok iyi tanımıyorum.Öğretmen olacak adaylara tavsiyem araştırmaya özel özen göstersinler, ülkemizin şartları ortada bu nedenle söz sahibi kişilerle mümkünse çalışmaları veya her konuda fikir almaları uygun olur. Bütün konserleri, atelye çalışmalarını ve yayınları mümkün olduğunca takip etmeliler. Gitar müziği konusunda açık fikirli olmalılar...Okul idareleri gitar eğitiminin beklenen, özlenen seviyeye ulaşmasında yardımcı olacaklardır, buna inanıyorum.
ÖS:Sizce konser müzisyenleri ile müzik öğretmenin,gitarda yetişme süreci açısından ne gibi farklılıklar ve benzerlikler bulunmalıdır?
SE:çalışmalar konusunda farklı kısımlara özen göstermeleri inanıyorum. Konser müzisyenliği için çalışmakla, gitar öğretimi için çalışmak arasında çok fark var. Her iki biçimde de donanmış gitaristler, öğrenciler için çok faydalıdır. Benzerlikler konusunda; repertuara çok hakim olunmalı, teknik, dönem özellikleri, stil ve dünya gitar müziği konusunda yeterince donanımlı olmalı.